CARAVAN: Reflecties op de vierde residentie – Almere, mei 2026

De residentie in Almere is de voorlaatste binnen dit Creative Europe-project.

De residentie werd gedreven door een aantal factoren:

• Ouders en verzorgers betrekken bij creatieve ervaringen

• De rol van de publiekswerker verder blijven onderzoeken

• Kunstenaars die nieuwe manieren van samenwerken uitproberen

Dit was ook voor mij een nieuwe ervaring. Door mijn planning kon ik me helemaal aan het begin van de residentie bij de groep voegen, in plaats van pas halverwege. Hierdoor kon ik samen met hen ‘landen’ terwijl we elkaar opnieuw ontmoetten in een studio in een strandhuisje aan een meer aan de rand van Almere. De verbinding met de natuur was eerder al besproken en er vonden bijeenkomsten plaats tijdens wandelingen langs het strand, bewegend en spelend in het zand, en enkele moedige mensen gingen zelfs zwemmen in het meer. Dit voelde als een goede landing.

De residentie was een moment waarop alle kunstenaars en publiekswerkers op een bepaalde manier opnieuw contact konden maken met de kinderopvanglocaties die iets meer dan een jaar geleden aan de eerste residentie hadden deelgenomen. Deze hernieuwde verbinding, samen met de sterke relaties die bestaan tussen 2turvenhoog en de professionals jonge kind (PP’ers), was naar mijn mening een positief aspect van de manier waarop we vervolgens opnieuw contact konden maken met de kinderen en hun ouders bij een creatieve ervaring konden betrekken.

Tijdens deze residentie veranderden de kunstenaars en publiekswerkers van aanpak. In plaats van in kleine groepen te werken, werkten de zes kunstenaars samen aan de artistieke inhoud van de ‘Tea Party’, die op elk van de drie kinderopvanglocaties werd gehouden. Hierdoor konden de publeikswerkers samenwerken om de uitvoering van deze creatieve ervaringen in drie zeer verschillende omgevingen te ondersteunen.

Voor de eerste Tea Party, denk ik, dat we ons allemaal zorgen maakten over het aantal volwassenen dat in de ruimte aanwezig zou zijn: 6 kunstenaars, 3 publiekswerkers, ikzelf, andere medewerkers van de organisaties, de kinderopvang professionals en de ouders. We waren bang dat de kinderen zich overweldigd zouden voelen. Interessant genoeg werkte het. Misschien omdat we ons in hun ruimte bevonden en hun professionals jonge kind (PP’ers) zo open en ontspannen waren over onze aanwezigheid.

De kunstenaars zorgden ervoor dat ze een structuur voor de Tea Party creëerden die een uitnodiging vormde voor de kinderen, maar ook een uitnodiging voor de ouders voor co-creatie. Ze tekenden samen op één groot vel papier, verkenden andere materialen op verschillende hoogtes en sommigen kregen een privé muzikaal intermezzo met twee van de kunstenaars in een kleine aangrenzende ruimte. Ze konden allemaal samen een ‘hart’ van rood fruit delen.

Gedurende de drie dagen, waarin op drie verschillende locaties een Tea Party werd georganiseerd, konden de kunstenaars en publiekswerkers experimenteren met de manier waarop ze deze activiteiten aanboden. Ze creëerden de ruimte voor de Tea Party samen met de kinderen, maar transformeerden hun ruimte ook wanneer de kinderen er niet waren. Een kunstenaar merkte achteraf op dat dit verkeerd voelde; het voelde als een inbreuk op de ruimte van de kinderen waarvoor zij geen toestemming hadden gegeven.

Wat wel goed werkte, was dat de ouders openstonden voor en betrokken waren bij hun deelname aan de Tea Parties.

“In het begin leken ze verbaasd, maar geleidelijk gingen ze mee in het woordeloze luisteren, het langzame tempo en de openheid om te creëren die wij, de kunstenaars, hun aanboden.” Reflectie van een kunstenaar

De reflecties van de kunstenaars en publiekswerkers benadrukten het belang van het werk dat voorafgaand aan de Tea Party had plaatsgevonden. Het was belangrijk dat 2turvenhoog een gevestigde relatie (deelnemende locaties, Jong Beginnen) heeft en dat er vanuit de organisatie over de Tea Party was gecommuniceerd en ouders waren uitgenodigd om deel te nemen.

De publiekswerkers bezochten de locaties ook de dag vóór de Tea Party om de ruimte te bekijken, het personeel te ontmoeten, te bespreken wat er mogelijk zou gebeuren en wat niet mogelijk was, en dit terug te koppelen aan de groep kunstenaars.

Het werd ook duidelijk dat we ons concept van de publiekswerker nog steeds laten evolueren. Ik ben gestopt met het gebruik van de term ‘artistieke mediator’, omdat ik denk dat dit verwarrend is. De publiekswerker kan artistieke praktijk als onderdeel van zijn of haar vaardigheden hebben, maar vervult deze rol niet als kunstenaar. Artistieke gevoeligheid helpt en voor sommige kunstenaars is het nuttig om input van een publiekswerker te krijgen; sommige publiekswerkers zien dit niet als onderdeel van hun rol.

“De publiekswerker is er om het project en de ontmoeting te dienen, los van de eigen voorkeuren of interesses. In zekere zin zie ik de publiekswerker als een ninja: aanwezig en essentieel, maar grotendeels onzichtbaar – faciliterend, ontvangend, ruimte biedend en de communicatie tussen alle betrokkenen ondersteunend.” Reflectie van een kunstenaar

Nu we vooruitkijken naar de laatste residentie van dit CARAVAN-project, lijkt het verfijnen van onze conceptualisering van de rol van de publiekswerker een belangrijk resultaat dat de ontwikkeling van de artistieke praktijk binnen omgevingen voor jonge kinderen kan ondersteunen.

Project partners:

• 2turvenhoog / Stichting 2+ (Nederland) – https://2turvenhoog.nl/

• Cie ACTA (Frankrijk) – https://compagnie-acta.org/

• laSala | Festival elPetit (Spanje) – https://www.lasalateatre.cat/
  
  

Het project bouwt voort op het succes van onze eerdere samenwerking binnen het Erasmus+ project Arts & Early Childhood, waarin we een manifest opgesteld om het artistieke ontwaken van jonge kinderen in heel Europa te bevorderen.

🔗 Volg dit inspirerende project via de websites en sociale media van de partners. Samen bouwen we aan een Europa waarin artistieke ontwikkeling vanaf de geboorte een fundamenteel recht is.