Nadenken over ‘Artistieke Bemiddeling’ in de Vroege Jaren
De rol van een publiekswerker
Een van de centrale pijlers van het CARAVAN-project is de rol van de Artistieke Bemiddelaar-publiekswerker. Voor sommigen van ons is dit nieuwe of andere terminologie en moet dit verder onderzocht worden binnen ons project – hoe ziet publiekswerk eruit? Wat brengt het in het werk? Hoe ondersteunt het de professionals, het jonge kind, de ouders en de kunstenaars?
Een van de centrale pijlers van het CARAVAN-project is de rol van de Artistieke Bemiddelaar-publiekswerker. Voor sommigen van ons is dit nieuwe of andere terminologie en moet dit verder onderzocht worden binnen ons project – hoe ziet publiekswerk eruit? Wat brengt het in het werk? Hoe ondersteunt het de professionals, het jonge kind, de ouders en de kunstenaars?
Publiekswerk, soms ook culturele bemiddeling genoemd, is een evoluerende praktijk die bruggen en wederzijds begrip probeert te creëren tussen kunst- of culturele organisaties, kunstenaars, andere sectoren (crossdomein praktijk) en publiek. Voor mij is dit een relatief nieuwe term en in mijn context heb ik het vaak moeten “uitpakken”, omdat bemiddeling meestal wordt gebruikt om relaties te herstellen wanneer er een conflict of probleem is. Misschien is bemiddeling juist het juiste woord: dat er een probleem kan zijn in hoe kunst in onze samenlevingen wordt bekeken, als een “extra”, een “nice to have”, in plaats van als een fundamenteel onderdeel van ons leven, van de kindertijd, van wie wij zijn als mensen en van hoe we met elkaar verbonden zijn.
Artistieke Bemiddelaars/ publiekswerkers bevinden zich op het kruispunt van de verschillende onderdelen van ons project: de partners, de kunstenaars en de kinderopvang- en welzijnscontexten. Ze werken eraan om een lijn in gedeeld begrip te creëren die de creatieve ervaring voor iedereen die betrokken is verrijken. Terwijl we onze derde CARAVAN-residentie ingaan, gehost door Compagnie Acta in Villiers-le-Bel, Frankrijk, richten we onze aandacht op de rol van onze publiekswerker en hoe zij hun praktijk binnen het project vormgeven.
Terwijl ik hierover nadacht, ontmoette ik de publiekswerkers en collega’s van de projectpartners om te verkennen wat we bedoelen met artistieke bemiddelaar en of dit verschilt van artistieke bemiddeling in andere contexten. Door onze gesprekken en de schriftelijke reacties die daarna genereus werden gedeeld, begin ik enkele belangrijke verbonden thema’s te zien in de verschillende projecten die onze verkenning van de artistieke bemiddelaar binnen CARAVAN en het werk dat zij doen kunnen ondersteunen.
Het kind centraal
“Hun rechten, hun aanwezigheid, hun manieren van communiceren en hun noden staan centraal in het werk.”publiekswerker, laSala, Spanje
Zowel de artistieke bemiddelaars als de organisaties plaatsen de noden, interesses en participatie van baby’s en jonge kinderen centraal in hun praktijk. Publiekswerkers benadrukken de noodzaak om actief naar kinderen te luisteren: een diepe vorm van luisteren en betrokkenheid om verbinding te maken met en te reageren op de kinderen binnen de context waarin zij zich bevinden.
Een verbinder zijn
“…ik zie mijn rol vooral als het opbouwen van relaties binnen de omgeving van het jonge kind, de professional en de kunstenaar, en hun aanwezigheid en kennis te verweven tot een soort deken van betekenisvolle ervaringen.” Publiekswerker, 2turvenhoog, Nederland
De publiekswerkers zien het als hun rol om actief verbindingen en bruggen te creëren binnen de contexten waarin zij werken. Door dit te doen, creëren zij ruimte waarin baby’s en jonge kinderen, professionals jonge kind en kunstenaars zich kunnen uitdrukken en met respect gehoord worden. Interessant is dat sommige publiekswerkers ook spreken over de noodzaak om tegelijk actief aanwezig maar ook “onzichtbaar/transparant” te zijn binnen deze contexten, waarbij ze het proces subtiel ondersteunen. Dit komt ook naar voren in hoe 2turvenhoog hun benadering van publiekswerk beschrijven als “zichtbaar onzichtbaar” voor het publiek, waarbij toegankelijkheid tot het werk wordt bevorderd en barrières worden verminderd, maar op een relationele en niet-intrusieve manier ten opzichte van de artistieke ontmoeting.
Perspectief creëren
Er is een duidelijk gevoel bij alle bemiddelaars dat zij zich bewust zijn van de rol die zij innemen binnen de dagelijkse context van jonge kinderen en van hun positionering of identiteit binnen deze ruimtes. Door “de ander” te zijn, verbonden, maar niet de kunstenaar, kunnen zij kijken naar wat er gebeurt en de noden en zorg identificeren die baby’s, jonge kinderen, ouders en verzorgers en kunstenaars mogelijk nodig hebben. Door een relationele benadering te hanteren kunnen publiekswerkers vertrouwen opbouwen, vaak vrij snel, waardoor “…artistieke creatie kan plaatsvinden met respect, bewustzijn en wederzijdse verrijking.” publiekswerker laSala, Spanje
Ik vond deze Zwitserse website over culturele bemiddeling een waardevolle bron voor ons denken >
Project partners
Cie ACTA (Frankrijk) – https://compagnie-acta.org/
laSala | Festival elPetit (Spanje) – https://www.lasalateatre.cat/
Het project bouwt voort op het succes van onze eerdere samenwerking binnen het Erasmus+ project Arts & Early Childhood, waarin we een manifest opgesteld om het artistieke ontwaken van jonge kinderen in heel Europa te bevorderen.
🔗 Volg dit inspirerende project via de websites en sociale media van de partners. Samen bouwen we aan een Europa waarin artistieke ontwikkeling vanaf de geboorte een fundamenteel recht is.
Artikelen
Categorieën
Gerelateerd
- Tijd, Ruimte en (Her)Verbindingen: Reflecties voorafgaand aan de residentie in Sabadell
- Reflecties over taal, bemiddeling en inclusie tijdens de 2turvenhoog-residentie in Almere
- Een blik op het CARAVAN-residentie programma in Almere tijdens het 2turvenhoog Festival
- Ruimte en Tijd Vinden – Reflecties vanuit de CARAVAN-residentie in Sabadell, Catalonië, november 2025
- Ontmoet de 2turvenhoog makers van CARAVAN





