CARAVAN: Ouders betrekken bij de kunstervaring

Ouders betrekken bij de kunstervaring

Het Manifest voor Kunst in de Vroege Kindertijd, waarvan de principes aan de basis liggen van het CARAVAN-project, pleit ervoor om ouders te betrekken bij kunstervaringen die bijdragen aan het culturele ontwaken van baby’s en jonge kinderen. Dit geldt zowel voor de ruimtes waar artistieke activiteiten plaatsvinden als voor de bijdrage die ouders zelf aan deze ervaringen kunnen leveren.

Ouders spelen een fundamentele rol in het leven van hun kinderen. Naast het bieden van essentiële zorg, voeding en onderdak ondersteunen zij hun kinderen door aandacht, betrokkenheid en spel. Ouders worden vaak beschouwd als de eerste opvoeders van hun baby’s: zij openen de wereld voor hen en vormen daardoor een belangrijk onderdeel van het concept van cultureel ontwaken.

Daarnaast spelen ouders een cruciale rol bij het waarmaken van de rechten van baby’s en jonge kinderen. Dat jonge kinderen hun ouders of verzorgers nodig hebben om deel te nemen aan de wereld om hen heen, wordt weerspiegeld in het Kite Model of Participation, ontwikkeld door Starcatchers binnen het onderzoek The Voice of the Baby. Dit model benadrukt dat een baby of jong kind niet zelfstandig naar een voorstelling of kunstervaring gaat. Ouders zijn niet enkel poortwachters, maar eerder toegangspoorten tot deze mogelijkheden. Zij bieden hun kinderen ondersteuning en interpretatie en beleven tegelijkertijd hun eigen creatieve ervaring.

Antropologe Ellen Dissanayake schrijft in haar boek Art and Intimacy: How the Arts Began dat de oorsprong van kunst ligt in de relatie tussen een baby en zijn moeder. De rustgevende ritmes en geluiden die ontstaan wanneer een baby wordt vastgehouden, evenals die eerste vormen van verbinding en communicatie, vormen volgens haar de basis van liefde, maar ook van muziek, beweging, zang en dans. Dit bevestigt het aangeboren belang van kunst als onderdeel van het mens-zijn. Juist daarom is het zo belangrijk om ouders actief te betrekken bij kunstervaringen.

Het observeren van baby’s en hun ouders tijdens kunstervaringen of voorstellingen biedt waardevolle inzichten in het belang van dergelijke activiteiten voor de allerjongsten. Ik heb vaak gezien hoe ouders hun baby op een nieuwe manier leren kennen door diens reactie op een voorstelling. Vaak zijn zij verbaasd over het vermogen van hun kind om zich volledig op de ervaring te concentreren, soms wel twintig of dertig minuten lang. Op zulke momenten lijkt het alsof ouders hun kind zien als een zelfstandig individu, met verwondering, plezier en trots.

Het betrekken van ouders bij kunstervaringen in andere contexten, zoals binnen de gemeenschap of in kinderopvangcentra, vormt een belangrijk aandachtspunt binnen CARAVAN. Nu de volgende residentie in Almere, Nederland, samen met 2Turvenhoog nadert, hebben we veel gesproken over hoe we ouders kunnen uitnodigen in deze omgevingen en welke ervaringen we hen willen aanbieden.

Dit is een moment waarop alle onderdelen van het project samenkomen: de organisatie en haar bestaande relaties met kinderopvanglocaties, de artistieke bemiddelaars die bruggen slaan tussen kunstenaars, baby’s, jonge kinderen, professionals en nu ook ouders, en de kunstenaars zelf, die hun creatieve voorstellen meebrengen om verbinding en inspiratie binnen deze gemeenschappen te stimuleren.

De focus van het werk volgende week ligt op het organiseren van Tea Parties, waarvoor ouders worden uitgenodigd. Dit zijn momenten van creatief spel die op een open en inclusieve manier worden vormgegeven, met aandacht voor zowel de behoeften van de kinderen als die van hun ouders. Ik kijk ernaar uit om te zien hoe iedereen op deze ervaring zal reageren.

Project partners:

• 2turvenhoog / Stichting 2+ (Nederland) – https://2turvenhoog.nl/

• Cie ACTA (Frankrijk) – https://compagnie-acta.org/

• laSala | Festival elPetit (Spanje) – https://www.lasalateatre.cat/
  
  

Het project bouwt voort op het succes van onze eerdere samenwerking binnen het Erasmus+ project Arts & Early Childhood, waarin we een manifest hebben opgesteld om het artistieke ontwaken van jonge kinderen in heel Europa te bevorderen.

🔗 Volg dit inspirerende project via de websites en sociale media van de partners. Samen bouwen we aan een Europa waarin artistieke ontwikkeling vanaf de geboorte een fundamenteel recht is.